De verborgen kubieke meters

Energie is in Nederland structureel duur gebleven. Tegelijk draait ongeveer 85 procent van de woningvoorraad nog op een gasgestookte cv-ketel. Voor die ruim zeven miljoen huishoudens is de vraag niet of ze ooit van het gas af gaan, maar wat ze deze winter kunnen doen.

Wij brachten drie dingen bij elkaar: wat gas werkelijk kost, hoeveel een woning verbruikt, en wat het onafhankelijke onderzoek zegt over inregelen. Inclusief de bronnen die daar kritisch over zijn.

Wat gas werkelijk kost

Een kuub aardgas kostte in 2020 gemiddeld 0,78 euro. In 2022 piekte dat op 2,52 euro. In 2026 ligt het rond de 1,45 euro, ruim 85 procent boven het niveau van 2020. Van dat bedrag is ongeveer 0,85 euro belasting: energiebelasting plus btw, samen bijna zestig procent van de prijs.

Die verhouding verandert niet in uw voordeel. De energiebelasting op gas ging voor 2026 opnieuw omhoog en de netbeheerkosten stijgen met ongeveer 25 euro per jaar. Lees waarom de gasprijs hoog blijft.

De verborgen kubieke meters

Niet uw hele gasverbruik loopt door de radiatoren. Ongeveer 200 kuub per jaar gaat naar warm water en koken. Wat overblijft is ruimteverwarming, en dat is het enige deel dat door de kwaliteit van uw installatie-instelling wordt beinvloed.

Cijfers op basis van CBS-verbruiksgegevens over 2024, gecorrigeerd naar woningen met een gasgestookte cv-ketel. Dit verklaart waarom dezelfde ingreep in een vrijstaande woning ruim tweeenhalf keer zoveel oplevert als in een appartement.

Hoe vaak gaat het mis?

Harde, gecontroleerde metingen bestaan niet, wel consistente schattingen uit verschillende hoeken.

Een opvallende bevinding uit OPTIMUS: het optimalisatiepotentieel bleek juist hoog in nieuwere en recent gerenoveerde gebouwen. Een nieuwe ketel garandeert dus geen goed ingeregelde installatie.

Een eerlijke weging van het bewijs

De claims in de markt lopen uiteen van minder dan twee procent tot vijfentwintig procent, en beide uitersten worden met bronvermelding gepresenteerd. Dat verschil is geen detail, want het bepaalt of de maatregel de moeite waard is.

Het Nederlandse onderzoek dat laag uitkomt

Kiwa Technology onderzocht in 2019 in opdracht van de RVO het effect van waterzijdig inregelen en kwam uit op 0,18 tot 1,55 procent. Wie dat getal gebruikt, moet drie dingen weten. Het gaat uitsluitend over utiliteitsbouw en expliciet niet over woningen. Het is een simulatiestudie, geen veldmeting. En de nulmeting ging er al van uit dat de ruimtetemperatuurregeling correct werkt, waarmee het voornaamste besparingsmechanisme uit de praktijk al was weggeregeld.

Het buitenlandse onderzoek in woningen

Studies die alleen het hydraulisch inregelen isoleren, komen uit tussen nul en ongeveer acht procent, met een zwaartepunt rond vier tot vijf procent. Studies die hoger uitkomen, meten een pakket maatregelen: inregelen plus stooklijn plus pompvervanging plus gedragsverandering.

Wat wij daarom aanhouden

Wij rekenen met 10 procent besparing op het verwarmingsdeel, voor inregelen in combinatie met een lagere aanvoertemperatuur. Dat is 7 tot 9 procent van uw gasrekening.

Wat wij niet claimen: besparingen van 20 tot 25 procent. Die zijn in de onafhankelijke literatuur niet terug te vinden voor inregelen als losse maatregel. Waar zulke percentages voorkomen, gaat het om een bundel maatregelen of om een uitgangssituatie die in Nederland zeldzaam is, zoals een gebouw zonder werkende thermostaatkranen.

Wat dat per woning betekent

Bij een kit van 69 euro is dat in vijf tot elf maanden terugverdiend. Zelfs in het terughoudende scenario van 5 procent blijft de terugverdientijd onder de twee jaar. Bereken het met uw eigen verbruik.

Op nationale schaal

Zouden alle 7,1 miljoen cv-woningen goed worden ingeregeld, dan gaat het theoretisch om 531 miljoen kuub gas per jaar, ongeveer 0,77 miljard euro en 1 megaton CO2. Dat is een bovengrens die nooit wordt gehaald.

Realistischer is een kwart van die woningen: ruim 130 miljoen kuub, ongeveer 190 miljoen euro en een kwart megaton CO2 per jaar. Voor een maatregel die geen subsidie, geen aannemer en geen netcapaciteit vraagt, is dat een gunstige verhouding. En het is een besparing die vandaag te realiseren is, niet na een verbouwing of een wachtlijst.

De conclusie

Geen spectaculaire besparing, maar een maatregel met een uitzonderlijk gunstige verhouding tussen kosten en opbrengst, die vandaag uitvoerbaar is, geen aannemer vraagt en het comfortprobleem oplost dat veel huishoudens de aanleiding geeft om de thermostaat een graad hoger te zetten.

Wilt u weten of het bij u zin heeft? Lees wanneer inregelen weinig oplevert of controleer of uw installatie inregelbaar is.

Verantwoording

Gerekend met 1,45 euro per m³ gas inclusief belastingen, een CO2-emissiefactor van 1,884 kg per m³, en CBS-verbruikscijfers over 2024. Beperkingen: er bestaat geen gepubliceerd Nederlands veldonderzoek naar gasbesparing door inregelen in woningen. De percentages zijn ontleend aan buitenlandse studies en aan Nederlands onderzoek in utiliteitsbouw. Het zijn gemiddelden per woningtype, geen voorspelling voor een specifieke woning.